Ποιος ο δρόμος για την Περίληψη;

Συνήθως η έκταση κειμένου που καλούμαστε να παρουσιάσουμε ποικίλει: άλλοτε ζητείται κείμενο μεταξύ 80 – 100, άλλοτε μεταξύ 70 – 90 και συνήθως μεταξύ 100 – 120 λέξεων.
H εκφώνηση μπορεί να είναι η ακόλουθη: 
Να γράψετε στο τετράδιο σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100 – 120 λέξεις). 
Πιο σπάνια η εκφώνηση μπορεί να ζητά να εντάξουμε το κείμενο μας σε ένα επικοινωνιακό πλαίσιο:
π.χ. για την προετοιμασία μιας ομαδικής εργασίας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, διάβασες το παραπάνω κείμενο. Να γράψεις μια περίληψη του κειμένου αυτού, με την οποία θα ενημερώσεις τα άλλα μέλη της ομάδας σου για το περιεχόμενό του.
Πώς όμως θα φτάσουμε στο τελικό κείμενο της περίληψης; Ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα.



ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ:

1. Ανάγνωση όλου του κειμένου

2. Υπογράμμιση των πιο σημαντικών νοημάτων. (Δεν παρασυρόμαστε από ηχηρές φράσεις)

3. Καταγραφή πλαγιότιτλων. (<Όχι μονολεκτικοί και γενικόλογοι πλαγιότιτλοι π.χ. τα αίτια της βίας, αλλά ακριβείς και πλήρεις π.χ. η βία οφείλεται στον αμοραλισμό και στα κοινωνικά προβλήματα)

4. Αναζήτηση της λογικής σχέσης μεταξύ των ιδεών που θα καταγραφούν στην περίληψη. (Ελέγχουμε τις διαρθρωτικές λέξεις ή φράσεις π.χ. λοιπόν: σχέση εξαγωγής συμπεράσματος και διακρίνουμε τις θέσεις του συγγραφέα από τις απόψεις άλλων προσώπων, που αναφέρονται στο κείμενο)

5. Εντοπισμός του θεματικού κέντρου του κειμένου. (Η κύρια ιδέα του κειμένου βρίσκεται συνήθως στον Πρόλογο ή στον Επίλογο)

6. Εισαγωγή της Περίληψης. (Αρχίζουμε την περίληψη καταγράφοντας το θέμα του κειμένου ή τη θέση του συγγραφέα, με την εξής μορφή:)

-Στο κείμενο, δοκίμιο, άρθρο, επιφυλλίδα κ.α. -> αναλύεται, παρουσιάζεται κ.λ.π. -> το θέμα του κειμένου

-Ο συγγραφέας, συντάκτης, δοκιμιογράφος, κ.λ.π. -> αναφέρεται, πραγματεύεται, διερευνά, προσεγγίζει, εντοπίζει κ.λ.π. -> το θέμα του κειμένου

-Στο κείμενο, απόσπασμα, άρθρο, κ.λ.π. -> δηλώνεται, διευκρινίζεται, προτείνεται, τονίζεται, υποστηρίζεται, υπογραμμίζεται, αντιπαρατίθεται, προβάλλεται, διατυπώνεται η άποψη ότι, τεκμηριώνεται, απορρίπτεται, αποδοκιμάζεται, αιτιολογείται, θεμελιώνεται κ.λ.π. -> η θέση του συγγραφέα

-Ο συγγραφέας, συντάκτης, αρθρογράφος κ.λ.π. -> αντικρούει, ερμηνεύει, επικρίνει, διαπιστώνει, αναφέρει, συμπεραίνει, πιστεύει, θεωρεί, κρίνει, αναρωτιέται, αποφαίνεται κ.λ.π.-> η θέση του συγγραφέα

7. Καταγραφή του κειμένου της περίληψης. (Το κείμενο πρέπει να διακρίνεται από συνοχή και συνεκτικότητα. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση διαρθρωτικών λέξεων ή φράσεων, που να δηλώνουν την σχέση μεταξύ των ιδεών)

8. Έλεγχος επικοινωνιακού πλαισίου. (Ελέγχουμε αν στην εκφώνηση ζητήθηκε συγκεκριμένο κειμενικό είδος, π.χ. ομιλία σε κοινό. Σε αυτή την περίπτωση απλά προσθέτουμε στην αρχή της περίληψης μια προσφώνηση π.χ. Αγαπητοί συμμαθητές).


ΠΡΟΣΟΧΗ:

 Κατά την καταγραφή πλαγιότιτλων αποφεύγουμε την στείρα αντιγραφή λέξεων. Έτσι επιδιώκουμε την αντικατάσταση:

Α. των υπωνύμων από τα υπερώνυμα

Β. των μεταφορικών εκφράσεων με τις κυριολεκτικές

Γ. του ευθέος λόγου από τον πλάγιο

Δ. λέξεων του κειμένου από άλλες συνώνυμες, αν και κάποιες λέξεις δύσκολά αντικαθίστανται π.χ. έρωτας, φιλότιμο, δημοκρατία κ.α.


 Κατά την υπογράμμιση των βασικών νοημάτων του κειμένου, κρίνεται σκόπιμο να μην επιλέγονται τα ακόλουθα λεκτικά στοιχεία:

Α. ονοματικοί προσδιορισμοί που έχουν μόνο καλολογική σκοπιμότητα

Β. επεξηγήσεις και παραδείγματα

Γ. φράσεις που χρησιμοποιούνται για έμφαση, π.χ. είναι προφανές κ.α.

Δ. φράσεις που αποδίδουν ένα νόημα, το οποίο έχει ήδη επισημανθεί

Διαβάστε περισσότερα...

Διαρθρωτικές Λέξεις

Υπάρχουν λέξεις που ολοκληρώνουν κι ενώνουν τα νοήματα του λόγου μας, επιτυγχάνοντας παράλληλα την απόδοση της κατάλληλης νοηματικής σχέσης.

Διαρθρωτικές Λέξεις
Τι είναι: Οι διαρθρωτικές είναι μεταβατικές – συνδετικές λέξεις, οι οποίες ενώνουν νοήματα στο πλαίσιο : α. μιας περιόδου, β. μιας παραγράφου, γ. περισσότερων παραγράφων. Υπάρχουν αρκετές κατηγορίες διαρθρωτικών λέξεων με τις οποίες επιτυγχάνονται ποικίλες νοηματικές σχέσεις. Τέτοιες είναι οι ακόλουθες:

 Αντίθεση – Εναντίωση: αλλά, όμως, ενώ, αντίθετα, ωστόσο, απεναντίας, κι όμως, πέρα απ’ αυτά όμως, μολονότι, παρά το γεγονός ότι…κτλ

 Χρονική σειρά -Ακολουθία νοημάτων: όταν, αφού, καθώς, αρχικά, μόλις, σήμερα, τέλος, πριν από, στον αιώνα μας, ύστερα, τώρα, μέχρι κτλ.

 Διευκρίνιση: λόγου χάρη, για παράδειγμα κτλ.

 Σύγκριση και σκοπός: συγκριτικά, σε σχέση, παρά, απ’ όσο, απ’ ότι κτλ. σκοπός, για να, επιδίωξη, στόχος κτλ.

 Επιβεβαίωση -Συμφωνία –Αποδοχή: βεβαίως, εξάλλου, σίγουρα, παράλληλα, είναι αλήθεια, πράγματι, αναμφισβήτητα, αναμφίβολα κτλ.

 Έμφαση –Επιτονισμός: μάλιστα, θα ήθελα να τονίσω ότι, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, αξίζει να επισημανθεί ότι, παρουσιάζεται επιτακτική η ανάγκη να…, πράγματι, κατεξοχήν, προπάντων, το σημαντικότερο είναι κτλ.

 Επεξήγηση και αποτέλεσμα: δηλαδή, ειδικότερα, με άλλα λόγια ,συγκεκριμένα κτλ. αποτέλεσμα, ώστε, οπότε, λοιπόν, συνεπώς κτλ.

 Συμπέρασμα: τελικά, άρα, επιλογικά, συμπερασματικά, συνεπώς, επομένως, ανακεφαλαιώνοντας, συνοψίζοντας τα παραπάνω κτλ.

 Προϋπόθεση και αρίθμηση: με την προϋπόθεση, αν, εκτός αν, εφ’ όσον κτλ. πρώτον, τέλος, κατ’ αρχάς κτλ.

 Γενίκευση και δισταγμός: γενικά, ευρύτερα, τις περισσότερες φορές κτλ. μήπως, μη(ν) κτλ.

 Προσθήκη –πρόσθεση: συμπληρωματικά, ακόμη, επίσης, επιπρόσθετα, επιπλέον, ή, και, παράλληλα, αφ’ ενός…αφ’ ετέρου, εξάλλου, κατά πρώτο λόγο…κτλ.

 Αιτιολόγηση: γιατί, διότι, επειδή ,αφού, εξαιτίας, που, γι’ αυτό το λόγο, το φαινόμενο οφείλεται, καθώς, μια που, λόγος είναι κτλ.

 Τοπική σχέση και διαχωρισμός: όπου, ή, είτε -είτε, μπορεί να κτλ.

 Ταξινόμηση και ομοιότητα: απ’ τη μια, απ’ την άλλη, κατά πρώτο λόγο κτλ. όπως, σαν, ομοίως, το ίδιο ισχύει, παρουσιάζει κοινά στοιχεία κτλ

Διαβάστε περισσότερα...